Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng Sau Đột Quỵ

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng Sau Đột Quỵ: Tập Càng Sớm, Phục Hồi Càng Nhanh

Đột quỵ (tai biến mạch máu não) là nguyên nhân hàng đầu gây tàn phế ở người trưởng thành. Cứu sống người bệnh qua cơn nguy kịch là bước đầu tiên, nhưng giúp họ lấy lại khả năng vận động, tự sinh hoạt và tái hòa nhập cuộc sống mới là mục tiêu dài hạn mang tính quyết định. Đây chính là lúc chuyên khoa Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng (VLTL – PHCN) phát huy vai trò cốt lõi.

Nhiều người lầm tưởng sau đột quỵ chỉ cần uống thuốc và nghỉ ngơi tĩnh dưỡng. Thực tế, não bộ có khả năng tái cấu trúc và bù trừ tổn thương (tính mềm dẻo thần kinh – neuroplasticity) mạnh mẽ nhất trong 3 đến 6 tháng đầu. Bỏ lỡ giai đoạn này đồng nghĩa với việc các khiếm khuyết vận động có nguy cơ trở thành di chứng vĩnh viễn.

Trong video này, Bác sĩ chuyên khoa Phục hồi chức năng tại Bệnh viện Quân Dân Y Miền Đông sẽ làm rõ tầm quan trọng và lộ trình can thiệp chuẩn y khoa:

1. Các mục tiêu sống còn của Phục hồi chức năng sau đột quỵ:

Ngăn ngừa biến chứng thứ phát do bất động: Chống loét điểm tì đè (vùng cùng cụt, gót chân), viêm phổi ứ đọng, huyết khối tĩnh mạch sâu và co rút, biến dạng khớp.

Kích thích dẫn truyền thần kinh – cơ: Tái lập khả năng nhận thức vận động của bên cơ thể bị liệt thông qua các bài tập cảm thụ bản thể.

Khôi phục chức năng sinh hoạt hàng ngày (ADL): Giúp người bệnh tự chủ từ việc lăn trở mình, ngồi dậy, tự xúc cơm ăn, vệ sinh cá nhân cho đến việc đứng vững và tập đi trở lại.

Hỗ trợ rối loạn nuốt và ngôn ngữ: Tập nuốt an toàn để tránh sặc thức ăn vào phổi và tập giao tiếp cải thiện tình trạng thất ngôn.

2. Lộ trình tập luyện theo từng giai đoạn:

Giai đoạn cấp (tại giường bệnh): Đặt tư thế nằm đúng để chống co cứng mẫu bất thường, xoay trở tư thế mỗi 2 tiếng, thực hiện các bài tập vận động khớp thụ động.

Giai đoạn bán cấp (khi người bệnh tỉnh táo, mạch huyết áp ổn định): Chuyển sang vận động chủ động có trợ giúp, tập thăng bằng trên giường, tập chuyển từ ngồi sang đứng với sự trợ giúp của thang gióng, khung tập đi hoặc máy tập chuyên dụng.

Giai đoạn mạn tính: Rèn luyện sức mạnh cơ bắp, tập dáng đi chuẩn xác và điều chỉnh tâm lý nhằm giảm trầm cảm sau tai biến.

3. Sự đồng hành của gia đình và cơ sở chuyên khoa:

Phục hồi chức năng là một hành trình dài đòi hỏi sự kiên nhẫn. Gia đình tuyệt đối không nôn nóng kéo giật tay liệt làm bán trật khớp vai, và không tự ý tập các động tác sai tư thế dẫn đến tật dáng đi sau này.

Khoa Phục hồi chức năng – Bệnh viện Quân Dân Y Miền Đông được trang bị hệ thống máy móc tập luyện hiện đại, phòng tập vận động trị liệu rộng rãi cùng đội ngũ kỹ thuật viên tận tâm, sẵn sàng xây dựng phác đồ cá thể hóa cho từng người bệnh, giúp họ vững bước trở lại cuộc sống đời thường.